Na skwerze przed Jasielskim Domem Kultury odbyła się uroczystość odsłonięcia nowej instalacji artystycznej. Monumentalna rzeźba autorstwa jasielskiego artysty Piotra Kolanki została poświęcona pamięci mieszkańców wysiedlonych podczas II wojny światowej oraz zniszczeniu Jasła przez niemieckiego okupanta. Wiele wskazuje na to, że szybko stanie się jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów współczesnej przestrzeni publicznej miasta.
Wydarzenie zgromadziło licznych mieszkańców, przedstawicieli jasielskich instytucji kultury, przyjaciół artysty oraz gości związanych ze środowiskiem artystycznym. Symboliczne odsłonięcie instalacji odbyło się w sobotnie popołudnie w ramach organizowanej przez jasielskie instytucje kultury Nocy Muzeów. Oficjalne odsłonięcie nie mogło odbyć się wcześniej ze względu na niesprzyjające warunki pogodowe w okresie jesienno-zimowym. Organizatorzy zdecydowali się więc wykorzystać okazję i przenieść to wydarzenie na bardziej sprzyjający moment. Powstałe w przestrzeni publicznej dzieło ma nie tylko przypominać o tragicznych wydarzeniach z historii miasta, ale także podkreślać znaczenie pamięci, odbudowy i lokalnej wspólnoty.
Instalacja została wykonana dzięki stypendium artystycznemu przyznanemu Piotrowi Kolance przez miasto Jasło na rok 2025. Artysta od lat znany jest z niekonwencjonalnych działań twórczych oraz odważnego eksperymentowania z formą i przestrzenią. Tym razem postanowił stworzyć dzieło, które będzie symbolem jednoczącym mieszkańców wokół bolesnych kart z historii. Rzeźba została wykonana z czarnej, gorąco walcowanej stali i opiera się na wcześniej przygotowanych projektach wykonanych w technice 3D. Jak podkreśla sam twórca, jest to jego pierwsza tej wielkości realizacja wykonana właśnie z tego materiału.
Podczas uroczystości głos zabrała dyrektorka Jasielskiego Domu Kultury Agata Warywoda zwracając uwagę, że odsłonięcie instalacji jest wyjątkowym momentem zarówno dla samego artysty, jak i dla mieszkańców Jasła. O Piotrze Kolance mówiła jako o artyście odważnym i niekonwencjonalnym, sięgającym po różne formy wyrazu i niebojącym się artystycznych eksperymentów. Podkreśliła również, że Jasło jest miastem otwartym na kulturę. Nie zabrakło także słów skierowanych do gości spoza miasta, których zachęcała do ponownych odwiedzin Jasła.
Sam artysta dziękował Urzędowi Miasta za okazane zaufanie i możliwość realizacji projektu w ramach stypendium. Przypomniał, że miasto zostało zniszczone aż w 97 procentach, a jego odbudowa była możliwa dzięki determinacji i pracy ludzi, którzy po wojnie wrócili w swoje rodzinne strony. – Jest to niewiarygodnie ważny dla mnie gest. Ci z Was, co mnie znają, a pewnie większość zna to wie, że uwielbiam budować mosty międzypokoleniowe, międzyśrodowiskowe, międzynarodowe. – mówił podczas spotkania.
Rzeźba przy Jasielskim Domu Kultury została zaprojektowana jako nowoczesny totem o wyraźnie modernistycznej formie. Zdaniem Kolanki figura totemu odwołuje się do kwestii tożsamości, przynależności oraz potrzeby tworzenia miejsc mających znaczenie symboliczne dla lokalnej społeczności. Twórca wyjaśnił, że w kulturach plemiennych totemy pełniły funkcję znaków identyfikujących wspólnotę oraz miejsc skupiających pamięć i duchowość. Postanowił więc wykorzystać ten motyw w nowoczesny sposób, nadając mu nowoczesną formę jakiej do tej pory brakowało w krajobrazie Jasła.
Jak przyznał autor, proces powstawania instalacji trwał kilka miesięcy, choć sam projekt dojrzewał znacznie dłużej. Najbardziej intensywny etap prac zajął mu około trzech miesięcy. Kolanko zaznaczył w rozmowie z portalem, że nikt nie narzucał mu tematyki dzieła. – Moją prywatną intencją było stworzenie rzeźby upamiętniającej czas odbudowy miasta – stworzenie symbolu, który ma jednoczyć, ma opowiadać o naszej tożsamości, naszej historii i w jakiś sposób stać się takim modernistycznym akcentem, który będzie umieszczony w mieście. – powiedział.
Piotr Kolanko odniósł się również do kwestii trwałości instalacji wystawionej na działanie warunków atmosferycznych. Konstrukcja, zamontowana na świeżym powietrzu, wymaga regularnego olejowania oraz impregnacji Jak wyjaśnił, odpowiednia konserwacja pozwoli zachować rzeźbę w dobrym stanie przez wiele lat.
Uroczystego przecięcia wstęgi dokonali wraz z artystą dyrektor Muzeum Regionalnego im. dr. Stanisława Kadyiego Mariusz Świątek oraz kierownik Wydziału Promocji, Kultury, Sportu i Turystyki Urzędu Miasta w Jaśle Patrycja Bimkiewicz.
Reprezentująca władze samorządowe urzędniczka powiedziała: – Miasto Jasło cieszy się, że artysta jasielski ubiegał się o stypendium, realizuje projekty, wystawia swoje prace w galeriach nie tylko w Polsce, ale również za granicą. Wspieramy właśnie artystów jasielskich już od lat, przyznając im m.in. stypendia na rzecz swojej działalności.
Nowa instalacja wzbudziła duże zainteresowanie uczestników wydarzenia. Wśród osób gratulujących Piotrowi Kolance znalazła się między innymi jego była wychowawczyni z I Liceum Ogólnokształcącego im. kr. Stanisława Leszczyńskiego. Wspominała go jako ucznia nietuzinkowego, odważnego i już od młodości przejawiającego talent artystyczny.
Integralną częścią sobotnich wydarzeń była również indywidualna wystawa Piotra Kolanki przygotowana w Muzeum Regionalnym w Jaśle. Wystawa prezentuje kolejne realizacje artysty, w tym drugą wielkoformatową rzeźbę przekazaną muzeum w ramach stypendium artystycznego.
(dapa)
d.palar@terazjaslo.pl
