W sali audytoryjnej Generatora Nauki GEN miała miejsce uroczysta inauguracja projektu pod nazwą „RozwijaMY Jasło!”, współfinansowanego z tzw. Funduszy Szwajcarskich. Wydarzenie stanowi początek kompleksowego procesu modernizacji miasta, którego efekty mają być odczuwalne przez mieszkańców w wielu obszarach życia społeczno-gospodarczego.
Jasło znalazło się w elitarnym gronie zaledwie 19 samorządów w Polsce, które uzyskały wsparcie ze środków II edycji szwajcarskiej pomocy finansowej dla wybranych państw Unii Europejskiej oraz budżetu państwa w ramach Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast.
Całkowita wartość projektu pod tytułem „RozwijaMY Jasło!” przekracza 105 milionów złotych, zaś samo dofinansowanie blisko 80 mln złotych. Jego realizacja potrwa do końca marca 2029 roku. Partnerem wiodącym przedsięwzięcia jest miasto Jasło, natomiast wśród partnerów znalazły się Związek Gmin Dorzecza Wisłoki w Jaśle oraz powiat jasielski. Zakres projektu jest szeroki i obejmuje zarówno inwestycje infrastrukturalne, jak i działania społeczne, edukacyjne oraz proekologiczne, które razem mają przyczynić się do trwałej poprawy jakości codziennego życia mieszkańców.
Podczas inauguracji burmistrz miasta Jasła Adam Kostrząb podkreślił wyjątkowy charakter tego momentu, łącząc go z ważnym aspektem historycznym: – Dzisiejszy dzień jest dla nas szczególny. Z jednej strony bardzo konkretny, bo właśnie dziś rozpoczynamy realizację projektu „RozwijaMY Jasło!”, ale z drugiej strony również symboliczny. 30 marca to dzień urodzin Antoniego Koralewskiego – XIX-wiecznego burmistrza, za kadencji którego Jasło bardzo dynamicznie się rozwijało. To dobry moment, żeby przypomnieć sobie, że rozwój miasta nigdy nie jest dziełem przypadku. Zawsze jest efektem odwagi, decyzji i pracy ludzi. I dokładnie w takim duchu dziś się spotykamy.
W dalszej części swojego wystąpienia burmistrz odniósł się do wyjątkowej historii miasta, które w czasie II wojny światowej zostało zniszczone w 97%, a następnie odbudowane wysiłkiem własnych mieszkańców. Położył też akcent na wyjątkowość Jasła związaną z jego położenia u podnóża Karpat oraz w dolinie trzech rzek. Przywołał także nazwiska wielu znanych ludzi, w tym Ignacego Łukasiewicza, Hugo Steinhausa czy Rudolfa Weigla podkreślając, że potencjał Jasła „zawsze tkwił w ludziach”.
Projekt „RozwijaMY Jasło!” kładzie właśnie akcent na ludzi. Jak zaznaczył Adam Kostrząb, został on zaprojektowany jako przedsięwzięcie kompleksowe, odpowiadające na realne potrzeby lokalnej społeczności i obejmujące osiem kluczowych obszarów funkcjonowania miasta.
– Nasz projekt to projekt kompleksowy, zaplanowany na trzy lata, obejmujący osiem działań o wartości niemal 80 mln złotych. Jego celem jest zrównoważony rozwój społeczno-gospodarczy. Ale najważniejsze, to nie jest tylko projekt inwestycyjny. To jest inwestycja w ludzi, w jakość życia i przyszłość miasta. Te osiem działań nie jest przypadkowe. One odpowiadają na konkretne potrzeby miasta. Środowisko, energia, transport, zdrowie, rynek pracy, przedsiębiorczość, integracja społeczna i aktywność mieszkańców – a zatem dotykamy wszystkich obszarów, które realnie wpływają na codzienne życie mieszkańców. – powiedział.
Jednym z filarów programu są działania z zakresu ochrony środowiska i infrastruktury komunalnej. Kluczową inwestycją w tym obszarze będzie budowa nowoczesnej biokompostowni osadów ściekowych wytwarzanych na terenie miejskiej oczyszczalni ścieków przy ulicy Krakowskiej w Jaśle. Instalacja ta umożliwi przetwarzanie odpadów w nawóz, co nie tylko rozwiąże problem zagospodarowania osadów, lecz także ograniczy emisję uciążliwych zapachów i wpłynie pozytywnie na stan środowiska naturalnego. To największy komponent projektu bowiem jego wartość szacowana jest na kwotę blisko 37 mln złotych. Realizacja zadania zostanie powierzona Miejskiemu Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej w Jaśle.
Równolegle planowane są szeroko zakrojone działania związane z odnawialnymi źródłami energii. Obejmują one montaż 420 instalacji OZE w domach prywatnych, również magazynów energii, modernizację ogrzewania w 50 gospodarstwach domowych oraz instalację OZE na 37 budynkach wielorodzinnych zarządzanych przez spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty oraz TBS.
– Partnerem w ramach tego działania będzie Związek Gmin Dorzecza Wisłoki. Co ważne, mamy doświadczenie – w latach 2012-2017 to właśnie ZGDW realizował jeden z największych projektów pilotażowych w Polsce w zakresie OZE, również w oparciu o środki szwajcarskie. Powstało wtedy ponad 430 instalacji w wysokości 94 mln złotych dla łącznie 20 samorządów. A dziś za 23 mln złotych dla mieszkańców miasta Jasła. – objaśnia burmistrz.
W partnerstwie z powiatem jasielskim oraz jego jednostką organizacyjną jakim jest Szpital Specjalistyczny, przeprowadzona zostanie kompleksowa termomodernizacja budynku poradni specjalistycznych przy ulicy Szopena wraz z dobudową windy, która ułatwi osobom o ograniczonej mobilności dostępność do wyższej kondygnacji obiektu, gdzie znajdują się gabinety lekarskie i zabiegowe. Inwestycja – w ocenie włodarza Jasła – ma stworzyć lepsze warunki dla pacjentów oraz obniżyć koszty utrzymania budynku.
Drugim istotnym obszarem działań jest rozwój transportu i dostępności komunikacyjnej. W jego ramach powstanie nowoczesne Centrum Komunikacyjne, obejmujące budowę nowoczesnego budynku dworca kolejowego w miejscu obecnego wraz z miejscami postojowymi i zagospodarowaniem pobliskiego terenu. Zadanie to ma zapewnić mieszkańcom i podróżnym wyższy standard obsługi oraz lepszą organizację ruchu.
Inwestycja ma szczególne znaczenie w kontekście historycznym, o czym wspomina burmistrz Adam Kostrząb: – Dworzec kolejowy w Jaśle został otwarty w 1884 roku, w czasach wspomnianego na wstępie Antoniego Koralewskiego, w ramach budowy linii kolejowej łączącej Stróże z Zagórzem, będącej wtedy częścią ówczesnej Galicji całej sieci austro-węgierskiej. Niestety, budynek ten został doszczętnie zniszczony podczas II wojny światowej, a po niej odbudowa. Dziś, po 142 latach, Jasło jest węzłem kolejowym, jednym z większych w tej części województwa. Obecnie trwa kompleksowa modernizacja linii 108 z Jasła do Nowego Zagórza, czyli inwestycja o wartości ponad 1,5 miliarda złotych. Dopełnieniem modernizacji jest właśnie budowa Centrum o wartości 9,3 mln złotych, która potrwa do końca przyszłego roku i da zupełnie nową jakość w zakresie transportu.
Projekt „RozwijaMY Jasło!” kładzie także duży nacisk na rozwój kapitału ludzkiego. – Przez cały okres realizacji projektu zainwestujemy 1,3 mln złotych w przygotowanie jasielskiej młodzieży do dorosłego życia zawodowego m.in. poprzez edukację, staże i warsztaty połączone z praktycznym doświadczeniem u pracodawców. 800 tys. zainwestujemy w rozwój lokalnej przedsiębiorczości poprzez organizację targów pracy, promocję lokalnych firm, stworzenie narzędzi dla inwestorów takich jak strona internetowa „investinjaslo” czy biznesowa. Tworzymy warunki, żeby w Jaśle można było nie tylko mieszkać, ale też pracować i rozwijać się zawodowo. – opisuje burmistrz.
W ramach komponentu społecznego przewidziano przebudowę budynku komunalnego przy ulicy Wincentego Pola na potrzeby utworzenia zakładu pielęgnacyjno-opiekuńczego z 50 łóżkami do opieki długoterminowej. Planowane jest również przekształcenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Centrum Usług Społecznych. Realizowane będą programy wsparcia dla młodzieży, rodzin oraz osób wykluczonych społecznie.
Na aktywizację mieszkańców Jasła przeznaczone zostanie 1,9 mln złotych. Tutaj przewidziane jest utworzenie Centrów Aktywności Lokalnej na dziesięciu miejskich osiedlach, utworzenie Centrum Wsparcia Organizacji Pozarządowych oraz różne wydarzenia i inicjatywy społeczne.
„Budowanie lokalnej tożsamości to wzmacnianie wspólnoty. Silne relacje społeczne to fundament silnego miasta”
Realizacja projektu „RozwijaMY Jasło!” stanowi bezprecedensowe wydarzenie w historii Jasła – zarówno pod względem skali finansowej, jak i zakresu planowanych działań. Władze samorządowe nie ukrywają, że stoi przed nimi ogromne wyzwanie organizacyjne i logistyczne. Jednocześnie wyrażają przekonanie, że efekty podjętych działań przyczynią się do trwałej poprawy jakości życia w mieście.
– Dziś miasta nie konkurują tylko inwestycjami. Konkurują o ludzi. A ludzie wybierają miejsca, w których dobrze się żyje, jest bezpiecznie i mają perspektywy. „RozwijaMY Jasło!” to nie jest projektu urzędu, to jest wspólne przedsięwzięcie samorządu, instytucji, przedsiębiorców, organizacji, mieszkańców. Rozwój miasta nie dzieje się gdzieś, on dzieje się między ludźmi. Ludźmi, którzy stanowią największy potencjał miasta. Dziękuję wszystkim partnerom za zaufanie i współpracę. Jestem przekonany, że za kilka lat będziemy mogli powiedzieć, że to był moment, w którym Jasło zrobiło ważny krok do przodu. – podkreśla burmistrz Adam Kostrząb.
Podczas dzisiejszej uroczystości głos zabrał Sekretarz Stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Jan Szyszko, który zwrócił uwagę na rolę Funduszy Szwajcarskich: – Fundusze Szwajcarskie, które finansują projekt, który dzisiaj zaczynamy, to jest efekt bardzo dobrej współpracy między Polską, a Szwajcaria, za co bardzo dziękuję i z której zawsze bardzo się cieszę. Ale szanowni państwo, to nie jest żadna akcja charytatywna. Te pieniądze należą się Polsce dzięki temu, że jesteśmy częścią wspólnoty wartości jaką jest Unia Europejska. To są pieniądze, które trafiają do Polski dzięki temu, że jesteśmy częścią wspólnego unijnego rynku i dzięki temu, że szwajcarskie firmy mogą w Polsce prowadzić biznesy. Niejako zapłatą czy pewnego rodzaju wsparciem zwrotnym są właśnie środki na rozwój polskich miast takich jak Jasło. I Jasło dzisiaj bardzo dosłownie przekonuje się jaką wartość pieniężną ma to wsparcie.
Minister podkreślił również konkretną skalę wsparcia jakie trafi do samego Jasła, a jest to dokładnie 79 mln 938 tysięcy 84 złote i 68 groszy. Dodał, że uzyskanie dofinansowania było dużym sukcesem w obliczu silnej konkurencji.- Jesteście państwo jednym z 19 beneficjentów także gratuluję, bo rzeczywiście konkurencja była ogromna. Środki trafiają w sumie do najlepszych samorządów w Polsce, bo chyba tak to trzeba określać. Poza Jasłem to Tarnów, Dębica, Siemianowice Śląskie, Chodzież, Grudziądz, Włocławek, Kraśnik, Starachowice, Słupsk Gniezno, Hrubieszów, Ostrołęka, Kędzierzyn – Koźle, Końskie, Krosno, Hajnówka, Jarosław, Ciechanów. Widać, że dużo z tych samorządów jest po sąsiedzku. Ale to dobrze dla regionów. Bardzo się cieszę, że i tutaj bardzo dużo z tych środków trafia. – podkreśla.
Na zakończenie wystąpienia zaakcentował szczególną rolę jaką w polityce rozwojowej państwa odgrywają miasta małe i średnie: – Chciałbym też dodać, że bardzo się cieszę, że w sposób szczególny wspieramy ze Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy miasta małe i średnie. Stąd moje bardzo głębokie przekonanie, że to na rozwoju tych miast stoi rozwój Polski w najbliższej dekadzie. Widzimy, że polskie największe aglomeracje zdały test w ciągu ostatnich piętnastu lat. W dużej mierze największe polskie ośrodki są już konkurencyjne z wieloma swoimi odpowiednikami z innych krajów Unii Europejskiej. To jest na pewno bardzo dobra wiadomość, że są to bardzo atrakcyjne ośrodki. Ale widzimy, że miasta małe i średnie w Polsce są jeszcze w innym miejscu i potrzebują wsparcia ze strony funduszy unijnych, z programów takich jak Szwajcarsko-Polski Program Współpracy, ale tez ze środków rządowych. Stąd specjalne ujęcie właśnie tych miast w Strategii Rozwoju Polski do 2035 roku.
O znaczeniu projektu mówił również Cliff Hammer, Dyrektor Biura ds. Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy przy Ambasadzie Konfederacji Szwajcarskiej w Warszawie: – Jasło jest jednym z 19 średnich miast polskich, które do roku 2029 otrzymają łącznie miliard 400 milionów złotych z naszych funduszy. Z naszej strony gratulacje dla całego zespołu, który w ostatnim roku z takim poświęceniem pracował nad tym kompleksowym projektem, który odpowiada na prawdziwe potrzeby lokalnego społeczeństwa i który został zaprojektowany z długoterminowymi efektami w centrum myśli. Chciałbym w tym punkcie też podziękować zespołom z ministerstwa oraz zespołom Związku Miast Polskich, którzy zrobili dobrą pracę w przygotowanie tego projektu, ale też w dalszym wsparciu w implementacji tego programu.
W swoim przemówieniu wspomniał, że wsparcie finansowe to tylko jeden z elementów współpracy między naszymi krajami: – Fundusze Szwajcarskie nie są tylko transferem środków. Są także programem, który jest po to, żeby zbudować mosty, żeby wymieniać się wiedzą i doświadczeniami, żeby umożliwić nam wspólne nauczenie i żeby wzmocnić długoterminową współpracę między Szwajcarią i Polską.
Wskazał on także na potencjał Jasła do budowania międzynarodowych relacji: – Mam nadzieję, że już za niedługo będziemy mogli dodać szwajcarskie miasto do grupy partnerów, które miasto Jasło już teraz ma. Żeby więcej Szwajcarów mogło się dowiedzieć o Jaśle i mogło się dowiedzieć coś o jego bogatym dziedzictwie, o cieple i gościnności, którą tutaj w Jaśle doświadczyliśmy. Byłem już pod wrażeniem kiedy dostaliśmy zaproszenie i zobaczyliśmy to piękne zdjęcie miasta szwajcarskiego Sion. Sion jest stolicą kantonu Valais, z którego pochodzi nasz ambasador, który niestety nie mógł dziś dojechać, ale kazał nam przekazać pozdrowienia i też życzy wielu sukcesów. Valais jest znane nie tylko z gór, ale zwłaszcza z produkcji wina. Dzisiaj rano mogłem się już dowiedzieć o długoletniej tradycji produkcji wina, która jest tutaj w Jaśle i jestem przekonany, że to będzie dobrym tematem, żeby zacząć konwersację ze szwajcarskimi partnerami. Życzę państwu dużo sukcesów w implementacji tego projektu, satysfakcji z rezultatów, które zobaczycie i oczywiście dalszego rozwoju miasta Jasła.
(dapa)
d.palar@terazjaslo.pl
