Wniosek o dofinansowanie jednostek OSP, który podzielił radnych powiatowych

Radny Stanisław Święch zwrócił się z wnioskiem o zabezpieczenie w projekcie uchwały budżetowej powiatu jasielskiego na 2027 rok kwoty 500 tysięcy złotych na pomoc finansową dla gmin z przeznaczeniem na wsparcie Ochotniczych Straży Pożarnych. Jego propozycja wywołała dyskusję dotyczącą zakresu odpowiedzialności samorządu powiatowego za finansowanie działalności jednostek OSP.

Będący jednocześnie Prezesem Zarządu Oddziału Powiatowego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej w Jaśle Stanisław Święch podkreślił, że złożenie wniosku jeszcze przed rozpoczęciem prac nad projektem przyszłorocznego budżetu ma umożliwić Zarządowi Powiatu uwzględnienie tej kwoty już na etapie jego konstruowania.

Radny przypomniał, że na terenie powiatu jasielskiego funkcjonuje łącznie 98 jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych, z czego 23 są włączone w struktury Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Ponadto w 58 z nich działają Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze. – Tak rozbudowana struktura OSP stanowi istotny potencjał ratowniczy i społeczny powiatu oraz jeden z podstawowych elementów systemu bezpieczeństwa jego mieszkańców. – podkreślał Stanisław Święch.

Wskazując na możliwość udziału powiatu w finansowaniu pomysłu, powołał się na przepisy ustawy o samorządzie powiatowym, ustawy o finansach publicznych, ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz ustawy o ochotniczych strażach pożarnych.

Program wsparcia OSP z budżetu powiatu jasielskiego jest stosunkowo młodym instrumentem finansowym, funkcjonującym zaledwie od dwóch lat. W 2026 roku na jego realizację przeznaczono kwotę 200 tysięcy złotych. Środki te zostały rozdysponowane do jednostek, za pośrednictwem wszystkich dziesięciu jednostek samorządu terytorialnego. Stanisław Święch postuluje jednak, aby w 2027 roku kwota ta wzrosła do pół miliona złotych. Argumentuje to zarówno skalą działalności jednostek OSP na terenie powiatu, jak i rosnącymi kosztami zakupu samochodów ratowniczo-gaśniczych, sprzętu specjalistycznego i ratowniczego, wyposażenia oraz środków ochrony indywidualnej strażaków.

W przygotowanym uzasadnieniu do wniosku zwrócił również uwagę na istotną rolę jednostek ochrony przeciwpożarowej w realizacji nowych zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej.

– Szczególnego znaczenia nabiera również rola OSP w organizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej. Jednostki OSP dzięki swojemu rozmieszczeniu, wyszkoleniu, wyposażeniu oraz znajomości lokalnych uwarunkowań stanowią naturalne zaplecze samorządów w zakresie reagowania na sytuacje kryzysowe, klęski żywiołowe, gwałtowne zjawiska atmosferyczne, długotrwałe przerwy w dostawach energii, konieczność ewakuacji ludności oraz inne zagrożenia czasów pokoju i wojny. Istotne znaczenie ma również działalność 58 Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych. Są one zapleczem kadrowym OSP, ale także miejscem praktycznej edukacji młodego pokolenia w zakresie bezpieczeństwa, odpowiedzialności, pierwszej pomocy i służby na rzecz lokalnej społeczności. – podał.

Święch wskazał także na fakt, że wsparcie powiatu ma stanowić „istotne uzupełnienie środków własnych gmin i umożliwia stworzenie montażu finansowego przy zakupie samochodów, sprzętu oraz wyposażenia z wykorzystaniem środków pochodzących również z budżetu państwa, funduszy ochrony środowiska oraz innych programów zewnętrznych.”

Zgodnie z zamysłem, gminy mogłyby przeznaczyć otrzymaną dotację przede wszystkim na zakup samochodów ratowniczo-gaśniczych, sprzętu specjalistycznego i ratowniczego, środków ochrony indywidualnej strażaków-ochotników oraz wyposażenia potrzebnego do realizacji zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej. Szczegółowe zasady podziału środków miałby określić powiat jednak już teraz padły propozycje, aby odbyło się to w trybie konkursowym.

Na zakończenie stwierdził, że „zwiększenie nakładów z 200 tys. do 500 tys. będzie konkretnym działaniem powiatu jasielskiego na rzecz dalszego wzmocnienia lokalnego systemu bezpieczeństwa”. – Środki te należy traktować przede wszystkim jako inwestycję w bezpieczeństwo mieszkańców powiatu jasielskiego. – powiedział Stanisław Święch.

Do złożonej przez niego propozycji od razu odniósł się starosta jasielski. Tadeusz Gorgosz zwrócił mu uwagę, że finansowanie działalności Ochotniczych Straży Pożarnych należy przede wszystkim do zadań własnych gminy.

– Pan chyba pomylił, że pan jest radnym gminnym, a nie powiatowym, bo to co pan odczytał to powinien pan czytać w Radzie Gminy. Gminy są odpowiedzialne za OSP, a nie powiat. To, że część tych pieniędzy daliśmy na gminy, bo była taka potrzeba, gminy bardzo sobie chwalą to cośmy poczynili. Nie możemy wyręczać gminy do wyposażenia straży. My mamy inne cele. Chyba, że pani skarbnik ma w naszych zasobach takie pieniądze to tak, ale raczej wątpię w to, żebyśmy mieli na to takie pieniądze. Tak że pan jest radnym powiatowym. Chciałbym, żeby na tym polu powiatowym działać. – powiedział.

W odpowiedzi Stanisław Święch podkreślił, że przedłożony wniosek nie wyszedł wyłącznie od jego osoby, ale jest całego środowiska strażackiego. Przypomniał, że poprzednio również wnioskował o wzrost kwoty dotacji, ale jego propozycja nie spotkała się z pozytywnym odzewem do dnia dzisiejszego.

Starosta podtrzymał swoje stanowisko wyjaśniając, że wdrożenie programu pomocowego dla OSP było wyłącznie gestem „dobrej woli” natomiast powiat nie może wyręczać samorządów gminnych w tejże sferze.

Głos zabrał również radny Jan Urban. Jego zdaniem Stanisław Święch miał prawo złożyć taki wniosek jednak wytknął mu, że jako radny będący w poprzedniej kadencji u władzy nie doprowadził do uchwalenia takich środków w budżecie powiatu jasielskiego.

– Radnemu wolno składać. Jest prezesem powiatowym, wykorzystuje fakt, że już rozpoczęliśmy prace nad budżetem powiatu jasielskiego. Szkoda, że w poprzednich kadencjach jak miał wpływ nie doprowadził do tego, że Rada Powiatu nie uchwaliła w budżecie środków. Gdyby nie pomysł radnego Nowaka to podejrzewam, że nikt by na to nie wpadł. To tak gwoli ścisłości. Jesteśmy samorządem, który wspiera i pomaga strażaków-ochotników. Te nasze co roku zwiększone środki na wsparcie dla OSP są wysoko oceniane przez poszczególne jednostki. Tym bardziej system gospodarowania winien być troszeczkę zmieniony jeżeli chodzi o redystrybucję w gminach. – powiedział.

Do wniosku odniósł się także etatowy członek Zarządu Powiatu Sławomir Madejczyk, który jest emerytowanym funkcjonariuszem Państwowej Straży Pożarnej, a więc najlepiej zna realia funkcjonowania jednostek ochrony przeciwpożarowej na obszarze naszego powiatu. Wyraził nadzieję, że mechanizm finansowania OSP z budżetu powiatu jest dobrze oceniany przez jednostki i że stanie się on już tradycją.

Natomiast przestrzegał przed wyręczaniem państwa w realizacji obowiązków wynikających z przepisów ustawy o ochronie ludności i obrony cywilnej. – Nie rozpędzajmy się w tym kierunku, że w tej chwili mamy na topie i przez dłuższy czas będzie na topie obrona cywilna i ochrona ludności, że my – jako powiat – mamy ponosić ciężar tego, że w tej chwili na strażaków-ochotników nakłada się obowiązki z obrony cywilnej. To jednak jest zadanie państwa. Tutaj oczekujmy, że państwo ochotnikom pomoże w tym temacie i odpowiednio ich doposaży. Natomiast my nie możemy tym argumentować wzrostu pomocy finansowej, że na strażaków-ochotników nakłada się obowiązki z tej ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej. – mówił.

Madejczyk obiecał, że wniosek będzie rozpatrzony na etapie konstruowania budżetu. Natomiast odnosząc się do kwoty – w pierwszej kolejności należy zabezpieczyć środki na podstawowe zadania wynikające z ustawy o samorządzie powiatowym takie jak funkcjonowanie szpitala, utrzymanie dróg czy oświata, a następnie w miarę możliwości myśleć o pomocy dla strażaków.

Ostateczna decyzja dotycząca wysokości wsparcia dla OSP w 2027 roku zapadnie na etapie prac nad przyszłorocznym budżetem powiatu jasielskiego.

(dapa)
d.palar@terazjaslo.pl