Po raz osiemnasty będą kwestować na rzecz ratowania zabytków Starego Cmentarza w Jaśle
Troska o zabytkowe nagrobki to nie tylko wyraz dbałości o materialne dziedzictwo przeszłości, ale również forma pielęgnowania pamięci o ludziach, którzy współtworzyli historię Jasła i jego mieszkańców. To właśnie ta idea od lat przyświeca organizatorom kwesty na rzecz odnowy zabytków Starego Cmentarza przy ulicy Zielonej w Jaśle. W dniach 31 października i 1 listopada 2026 roku odbędzie się już osiemnasta edycja tego przedsięwzięcia. Środki zebrane podczas tegorocznej zbiórki zostaną przeznaczone na pilne prace konserwatorskie i renowacyjne przy nagrobku śp. Józefy Plassiard, który ze względu na postępujące zniszczenia wymaga niezbędnych działań zabezpieczających.
Z zachowanej inskrypcji wynika, że Józefa Plassiard zmarła 14 grudnia 1900 roku. Jej nagrobek znajduje się w sektorze 2, nieco na uboczu głównych alejek cmentarza, przy których usytuowane są pomniki objęte ubiegłorocznymi zbiórkami na rzecz ich ratowania i konserwacji. Pomnik powstał w pracowni Józefa Sroczyńskiego, cenionego wówczas właściciela miejscowego zakładu kamieniarskiego, którego liczny dorobek można odnaleźć na terenie całej nekropolii. Jego kunszt stanowi świadectwo lokalnej historii sztuki sepulkralnej przełomu XIX i XX wieku.
Niestety, obecny stan techniczny pomnika wymaga podjęcia niezbędnych prac ratunkowych. Niszczejąca pod wpływem warunków atmosferycznych konstrukcja jest wyraźnie przechylona, co stwarza ryzyko jej przewrócenia i uszkodzenia sąsiednich nagrobków. Postępująca destabilizacja obiektu stanowi również zagrożenie dla osób odwiedzających nekropolię.
Właśnie te przesłanki przemówiły za wyborem nagrobka Józefy Plassiard jako celu tegorocznej kwesty.
Planowane prace konserwatorskie mają na celu przede wszystkim zabezpieczenie go przed dalszą destrukcją. W miarę dostępnych środków finansowych przewiduje się również odtworzenie pierwotnego zwieńczenia nagrobka w formie krzyża, co pozwoli w większym stopniu przywrócić pierwotny wygląd pomnika.
Zbiórkę publiczną organizuje Stowarzyszenie Odnowy Zabytków Starego Cmentarza w Jaśle. W najbliższy weekend (sobota 31 października i niedziela 1 listopada 2026 roku) przed główną bramą wejściową na teren nekropolii pojawią się wolontariusze wyposażeni w specjalnie oznakowane puszki. W akcję tradycyjnie zaangażują się osoby związane z życiem publicznym miasta, w tym parlamentarzyści, przedstawiciele władz samorządowych i radni, szefowie miejskich instytucji kultury, reprezentanci organizacji pozarządowych, harcerze oraz młodzież szkolna wraz z opiekunami.
Organizatorzy zachęcają mieszkańców Jasła i okolic, a także osoby odwiedzające najstarszą miejską nekropolię w okresie Wszystkich Świętych, do wsparcia inicjatywy, która jest wyrazem naszej wspólnej troski o historyczne dziedzictwo miasta. Każda, nawet drobna wpłata ma znaczenie i przybliża realizację niezbędnych prac konserwatorskich. Wsparcia można udzielić również w każdej chwili, przekazując dobrowolny datek na specjalnie utworzone konto w Banku Spółdzielczym w Bieczu, Oddział w Jaśle, numer rachunku: 98 8627 1011 2033 0000 1163 0002.
Podczas ubiegłorocznej kwesty, przeprowadzonej 1 i 2 listopada 2025 roku, udało się zebrać 26 250 zł. Zgromadzone środki pozwoliły sfinansować prace renowacyjne przy nagrobku Walerii z Dobrzyńskich Szafarzowej, pochodzącym z końca XIX wieku.
Jak poinformował w mediach społecznościowych Tomasz Kasprzyk, Społeczny Komitet Ochrony i Renowacji Zabytków Cmentarza przy ul. Zielonej w Jaśle, działający od 2025 roku jako Stowarzyszenie Odnowy Zabytków Starego Cmentarza w Jaśle, w latach 2009–2025 zebrał łącznie 229 131 zł.
Więcej informacji o działalności stowarzyszenia, tegorocznej kweście oraz efektach prac prowadzonych w poprzednich latach można znaleźć na stronie internetowej www.starycmentarzjaslo.pl.
(dapa)
d.palar@terazjaslo.pl
